Kartoteka SBKC: CHYBIORZ Paweł (Paul)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Paweł (Paul) CHYBIORZ

 *1827 (Strumień) †1880(?)

Muzykant (trębacz), „mistrz rachunkowy”.

W dzieciństwie stracił wzrok, oddany do Instytutu dla Niewidomych w miejscowości Zábrdovice (obecnie w granicach Brna). Przez piętnaście utrzymywał się jako muzyk, później z powodu wypadku (spadł z mostu) nie mógł występować. Odtąd zarabiał na życie jako „mistrz rachunkowy”.

„Dodaje na przykład w pamięci szybko dwie liczby liczące po 27 cyfr, a także potrafi to samo uczynić z dwiema liczbami po 60 cyfr każda. Podobne zadania rozwiązuje w zakresie trzech pozostałych działań arytmetycznych” (Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich)

W 1871 r. występował w Siedmiogrodzie [„Gemeinde-Zeitung”, nr 147 z 29 VI 1871, Dodatek, nr 26, s. 17].

O jego obliczeniach wzmiankuje literatura naukowa [Hayo Ahlburg, Passing Cars, „Crux Mathematicorum” 8, 1982, 8, s. 233].

Opracowania

Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, t. 14, Wien 1865, s. 419. 

Josef Smýkal, 150 let výchovné a vzdělávací instituce pro nevidomé v Brně, Brno 1985.

Josef Smýkal, Tyflopedický lexikon jmenný, Brno 2006, s. 178–179.

Kartoteka SBKC: RASZKA Józef

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Józef RASZKA

 *26 II 1875 (Bystrzyca) †2 VIII 1929 (Cieszyn)

Genealogia

Malarz, fotograf, homeopata.

„P. Józef Raszka, zamieszkały w M[orawskiej] Ostrawie malarz, ukończył niedawno malowanie krajobrazów ściennych w «Národním Domu». Czesi mieli do niego pretensyę, że na tych malowidłach podpisał się po polsku, a nie po czesku. Dobrze p. Raszka zrobił, że życzeniu temu nie uległ. P. Raszka rozpocznie niedługo malowanie kurtyny teatralnej w «Domu polskim» w Mor. Ostrawie, a następnie niektóre malowidła ścienne w wykończającym się domu dr. Seidla, który z «Domem polskim» już teraz ogólną zwracają uwagę swoją pięknością i niepospolitością pomysłu [„Głos Ludu Śląskiego”, nr 25 z 16 VI 1900, s. 7].

„Prace jego pejzażu i obrazów nastrojowych w akwaforcie i olejne odznaczały się bogactwem barw i precyzją rysunku. Umarł po spożyciu trujących grzybów” („Gwiazdka Cieszyńska”).

Wspomnienia pośmiertne

„Gazeta Kresowa” (Frysztat), nr 37 z 12 IX 1929, s. 4.  

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 71 z 13 IX 1929, s. 3. 

„Polska Zachodnia” (Katowice), nr 247 z 9 IX 1929, s. 5. 

Opracowania

Witold Iwanek, Słowo o Józefie Raszce, „Kalendarz Śląski” (Czeski Cieszyn) 1965, s. 119–120.

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 2, Cieszyn 1995, s. 195–196.

Kartoteka SBKC: URBAN (z domu STERN) Gisela

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Gisela URBAN (z domu STERN)

 *23 XI 1871 (Cieszyn) †3 III 1943 (niemiecki obóz koncentracyjny Theresienstadt)

Redaktorka i publicystka wiedeńskich czasopism, działaczka organizacji kobiecych.

Wspomnienie pośmiertne 

Theodor Venus, Urban Gisela, geb. Stern, [w:] Österreichisches Biographisches Lexikon, t. 15, Wien 2016, s. 125–126.