wtorek, 7 kwietnia 2026

Kartoteka SBKC: GABZDYL Paweł

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Paweł GABZDYL

 *1806(?) (Kończyce Wielkie) †29 IV 1902 (Podobora)

Młynarz w Ligocie Alodialnej.

„Zmarły pozostawi po sobie wdzięczną pamięć u dzieci, przyjaciół i znajomych jako pracowity i cnotliwy człowiek, chętnie spieszący z pomocą potrzebującym. Był dobrym  Polakiem, dbał o rodzinny swój polski język, popierał materyalnie według sił nasz ruch narodowy polski i był prenumeratorem naszej Gwiazdki prawie przez cały czas jej istnienia. Zmarły gardził bałwochwalstwem kultury niemieckiej, rozpowszechnionem niestety tak straszliwie szeroko pomiędzy ową pożałowania godną częścią ludu śląskiego, nieuświadomioną jeszcze  narodowo” („Gwiazdka Cieszyńska”).

Wspomnienie pośmiertne

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 18 z 3 V 1902, s. 212.

poniedziałek, 6 kwietnia 2026

Kartoteka SBKC: GABZDYL Franciszek

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszek GABZDYL

 *17 XII 1863 (Zebrzydowice Dolne) †17 I 1927 (Dziećmorowice)

Siedlak w Dziećmorowicach. Wójt Dziećmorowic.

Opracowania

Michael Morys-Twarowski, Wójtowie na Śląsku Cieszyńskim 1864–1918. Studium prozopograficzne, t. 1, Kraków 2018, s. 341–342.

Marek Gabzdyl, Rodowód Rodziny Gabzdyl, [w:] Pamiętnik z Gminy Zebrzydowice, t. 2, red. Tomasz M. Staniek, Patryk Nowak, Zebrzydowice 2024, s. 156–157.

Kartoteka SBKC: KRETSCHMANN Fryderyk

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Fryderyk KRETSCHMANN

 *17 II 1859 (Orłowa) †14 VIII 1934 (Czeski Cieszyn)

Genealogia

Nauczyciel, polski działacz społeczny i narodowy.

„Zmarły był przez długie lata decydującym wodzem i faktycznym rządcą w gminie, w której pracował jako kierownik, organista i sekretarz gminny. Za Jego światłych rządów wybudowała gmina piękną szkolę polską i czeską, kościół, szkołę wydziałową, strażnicę. On przemienił szkolę dąbrowską z polsko-niemieckiej na polską i Jego dziełem było otwarcie Szkoły Górniczej w Dąbrowie. Pod Jego kierownictwem liczyła szkoła polska 13 klas. Jako kierownik uchodził za wzór przełożonego. Grono nauczycielskie, jak sam często mawiał, uważał za wielką rodzinę, w której odgrywał rolę kochającego ojca” („Miesięcznik Pedagogiczny”).

Wspomnienia pośmiertne

„Miesięcznik Pedagogiczny” 1934, nr 8/9, s. 217–218.

„Nasz Kraj”, nr 38 z 21 IX 1934, s. 3–4.  

Opracowania 

Ludwik Brożek, Kretschmann Fryderyk (1859–1934), nauczyciel, działacz społeczny, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 15, 1970, s. 287.

Jan Branny, Fryderyk Kretschmann, „Kalendarz Śląski” 2019, s. 49–55.