Godziszów - źródła / sources

NAZWA / NAME

Czech: Hodišov, German: Godzischau

KSIĘGI METRYKALNE / PARISH REGISTERS

A. Katolicy / Roman Catholics

1) od 1680 / from 1680: Parafia rzymskokatolicka pw. św. Michała Archanioła w Goleszowie

B. Ewangelicy / Lutherans

1) 1709-1784: Parafia ewangelicko-augsburska w Cieszynie

2) od 1784 / from 1784 Parafia ewangelicko-augsburska w Goleszowie

KSIĘGI GRUNTOWE / LAND REGISTRATION

1) 1595-1717: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 2324, Registra Diedinne Wsy Godissowa.

2) 1714-1850: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 1942/11, Register diediny Hodissowa.

URBARZE

1) 1577: Urbarz Cieszyński z 1577 r., ed. Idzi Panic, Cieszyn 2001, s. 42-46.

2) 1621: Urbarz Cieszyński z 1621 r., ed. Idzi Panic, Cieszyn 2003.

3) 1646/1647: Urbarz cieszyńskiego klucza dóbr książęcych z 1646 roku, wyd. Idzi Panic, Cieszyn 2005, s. 40-44

4) 1692: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska

5) 1722: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska

6) 1755: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska

7) 1770

7a) Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska

7b) Zemský archiv v Opavě, Urbariální komise slezská, Opava, Inventární čislo 1116, sig. 19-28.


SPISY LUDNOŚCI / CENSUSES

1) 1890: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej, Bezirkshauptmannschaft in Bielitz [Starostwo Powiatowe w Bielsku], sygn. 972.

Bobrek - źródła genealogiczne

NAZWA / NAME

Czech: Bobrek, German: Bobrek

KSIĘGI METRYKALNE / PARISH REGISTERS

A. Katolicy / Roman Catholics

1) od 1628 / from 1628: Parafia rzymskokatolicka pw. św. Marii Magdaleny w Cieszynie

B. Ewangelicy / Lutherans

1) od 1709 / from 1709: Parafia ewangelicko-augsburska w Cieszynie

KSIĘGI GRUNTOWE / LAND REGISTRATION

1) 1593-1716: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 2323, Registra Diedinna Wsy Bobrku.

2) 1714-1850: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 1942/3, Altes Grundbuch von Bobrek (und Guldau).

3) 1736-1790: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 2376, Registra oder Grundbuch des Dorffes Krasna und Bobrek.

URBARZE / URBARIUM

1) 1577: Urbarz Cieszyński z 1577 r., ed. Idzi Panic, Cieszyn 2001, s. 25-29.

2) 1621: Urbarz Cieszyński z 1621 r., ed. Idzi Panic, Cieszyn 2003.

3) 1646 albo 1647 / 1646 or 1647: Urbarz cieszyńskiego klucza dóbr książęcych z 1646 roku, wyd. Idzi Panic, Cieszyn 2005, s. 30-32.

4) 1692 - Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska

5) 1722 - Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska

6) 1755 - Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska

7) 1770:

a) Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska

b) Zemský archiv v Opavě, Urbariální komise slezská, Opava, Inventární čislo 1114, sig. 19-28.

SPISY MIESZKAŃCÓW / CENSUSES

1) 1752: Parafia św. Marii Magdaleny w Cieszynie

2) 1837: Książnica Cieszyńska w Cieszynie, Rękopisy Biblioteki Dekanatu i Rzymskokatolickiej parafii pw. św. Marii Magdaleny w Cieszynie, sygn. 59, „Populations Buch der Gemeinde Bobrek vom Jahr 1837“.

OPRACOWANIA NA TEMAT MIEJSCOWOŚCI / SECONDARY SOURCES

1) Miękina Leon, Po bobreckich śladach... W stulecie powstania cmentarza, kościoła, seminarium nauczycielskiego w Bobrku koło Cieszyna, Cieszyn 2010.

Księgi metrykalne (4): Parafia ewangelicko-augsburska w Cieszynie

PARAFIA
W 1653 roku bezpośrednie rządy w Księstwie Cieszyńskim objęli Habsburgowie, którzy już rok później odebrali protestantom praktycznie wszystkie świątynie (jedynie przez pewien czas ostały się jeszcze kaplice w Pogwizdowie i Pierśćcu). Dopiero w 1709 roku protestanci mogli wybudować swój kościół na przedmieściach Cieszyna. Data ta jest także początkiem istnienia parafii ewangelicko-augsburskiej w Cieszynie.

ZASIĘG TERYTORIALNY
 Parafia ewangelicko-augsburska w Cieszynie obejmowała początkowo gigantyczny obszar - cały Śląsk Cieszyński i fragment Górnego Śląska. Ten ostatni odpadł już w 1742 roku, kiedy w wyniku wojen śląskich znaczna część Śląska znalazła się w granicach Prus.

Po wydaniu Patentu Tolerancyjnego przez cesarza Józefa II w 1781 roku mogły powstać na Śląsku Cieszyńskim kolejne zbory, przez co zmniejszał się obszar parafii cieszyńskiej. Powstały kolejno parafie ewangelicko-augsburskiej w Bielsku (1782), Jaworzu (1782), Błędowicach (1782), Ligotce Kameralnej (1782), Wiśle (1782), Bystrzycy (1782), Ustroniu (1783), Goleszowie (1785) i Drogomyślu (1787).

W drugiej połowie XIX wieku do parafii oprócz Cieszyna należały: Bażanowice, Błogocice, Bobrek, Boguszowice, Brzezówka, Darków, Dzięgielów, Grodziszcze, Gułdowy, Gumna, Hażlach, Kaczyce, Kalembice, Kocobędz, Kojkowice, Końska, Koniaków koło Cieszyna, Kostkowice, Koty, Krasna koło Cieszyna, Leszna Dolna, Ligota Alodialna, Łąki, Marklowice koło Cieszyna, Mistrzowice, Mnisztwo, Mosty koło Cieszyna, Niebory, Ogrodzona, Olbrachcice, Otrębów, Pastwiska, Podobora, Pogwizdów, Puńców, Ropica, Rudów, Samłowice, Stanisławice, Sibica, Trzanowice (Dolne i do 1814 Górne), Trzycież, Trzyniec, Wielopole, Zamarski, Żuków Dolny i Żuków Górny.

W 1899 roku odłączył się Trzyniec, gdzie powstała samodzielna parafia ewangelicko-augsburska.

KSIĘGI METRYKALNE
Księgi metrykalne prowadzono od 1709 roku. Do połowy XIX wieku miały charakter prywatny, a moc urzędowała przysługiwała jedynie metrykom katolickim. Oznacza to, że wpisy dotyczące protestantów (o ile nie przeszli na katolicyzm) dublowały się.

W Bibliotece i Archiwum Tschammera (znajduje się w tym samy budynku, co parafia) przechowywane są metryki chrztów do 1889 roku, ślubów do 1892 roku i zgonów do 1887 roku. Zostały zeskanowane i część z nich można znaleźć w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej.

Księgi z okresu późniejszego znajdują się częściowo w kancelarii parafialnej, częściowo w Urzędzie Stanu Cywilnego w Cieszynie, skąd stopniowo są przekazywane do Archiwum Państwowego w Cieszynie.

Księga chrztów z lat 1890-1912, przechowywana w cieszyńskim archiwum, dostępna jest online na stronach Górnośląskiego Towarzystwa Genealogicznego Silius Radicum.

Jeśli chodzi o czasy austriackie, to metryki chrztów z lat 1849-1907, ślubów z lat 1849-1908 i zgonów z lat 1849-1904 są dostępne również na stronach internetowych Archiwum Krajowego w Opawie. Znaleźć tam można już księgi z okresu międzywojennego, a nawet młodsze - stopniowo udostępniane.

Najstarsza księga zgonów z lat 1709-1850 jest w zasadzie księgą cmentarną cmentarza przy kościele ewangelickim w Cieszynie, a nie księgą zmarłych z terenu parafii.

Księgi prowadzono w języku czeskim, łacińskim, niemieckim i polskim.

Księgi są zindeksowane, ale na początku korzystanie z nich może sprawiać pewne trudności (już po sporządzeniu indeksów zmieniono numerację stron). Indeksy dla okresu od 1709 roku do przełomu XIX i XX wieku dostępne są w Bibliotece i Archiwum Tschammera. Część indeksów dla drugiej połowy XIX i początku XX wieku można też znaleźć na stronach internetowych Archiwum Krajowego w Opawie.

WSKAZÓWKI BIBLIOGRAFICZNE DOTYCZĄCE HISTORII PARAFII
1. Dzieje Cieszyna od pradziejów do czasów współczesnych, t. 1-3, red. Idzi Panic, Cieszyn 2010.
2. Z historii Kościoła ewangelickiego na Śląsku Cieszyńskim, red. Tadeusz J. Zieliński, Katowice 1992.