piątek, 11 września 2026

Jan Wilhelm Szalsza

JAN WILHELM SZALSZA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Frysztat [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: Józef Szalsza [1]

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1][2]

Zawód / Occupation: rzeźnik / butcher [2] 

Data ślubu / Date of marriage (1): 30.10.1747 [1]

Żona / Wife (1): Maria, wdowa po Józefie Resnerze / widow after Józef Resner [1] 

Data ślubu / Date of marriage (2): 6.05.1765 [2] 

Żona / Wife (2): Maria Poppek [2]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. F IV 6, k. 57v.

[2] Ibidem, sign. F IV 7, k. 14.

Antonia Szalsza (*1869)

ANTONIA SZALSZA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 24.04.1869 Trzycież [1]

Ojciec / Father: Józef Szalsza [1]

Matka / Mother: Franciszka Bulowska [1]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja VI 5, k. 162v.

Jerzy Szalsza

JERZY SZALSZA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Frysztat [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: Józef Szalsza [1]

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 22.01.1744 [1]

Żona / Wife: Maria Witosz [1] 

Dzieci / Children

  1. Ewa Szalsza (1755-1756)  

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. F IV 6, k. 52v.

Jakub Folwarczny

JAKUB FOLWARCZNY

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Błędowice [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: Jan Folwarczny [1]

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic(?)

Data ślubu / Date of marriage: 28.01.1716 / 2.02.1716 (Frysztat) [1]

Żona / Wife: Ewa "Schimel" [1] 

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. F IV 6, k. 8v.

Jakub Morcinek

JAKUB MORCINEK

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Piotrowice [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: Paweł Mocinek, siedlak / farmer [1]

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 10.08.1729 [1]

Żona / Wife: Zofia Szymurda [1] 

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. F IV 6, k. 23v.

Jan Witosz

JAN WITOSZ

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Ostrawa ("Ostravia") [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 27.01.1727 (Frysztat) [1]

Żona / Wife: Maria Borska [1] 

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. F IV 6, k. 20v.

Paweł Morcinek

PAWEŁ MORCINEK

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Piotrowice [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: Paweł Mocinek, siedlak / farmer [1]

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 13.02.1724 [1]

Żona / Wife: Maria "Pietreczkowa" [1] 

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. F IV 6.

Jerzy Janota

JERZY JANOTA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: "Hungarius" [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 7.04.1745 [1]

Żona / Wife: Anna Sochaczowa [1] 

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. F IV 6, k. 53v-54.

Józef Foltyn

JÓZEF FOLTYN

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Stare Miasto koło Frysztatu(?) [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: Jakub Foltyn [1]

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 10.02.1743 [1]

Żona / Wife: Zuzanna Landecka [1] 

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. F IV 6, k. 51.

Jan Szersznik

JAN SZERSZNIK

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Frysztat(?)

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage (1): ? 

Żona / Wife (1): Anna [1]

Data ślubu / Date of marriage (2): 2.09.1738 [2]

Żona / Wife (2): Teresa Gawłowska [2] 

Dzieci / Children

  1. Joanna Katarzyna Szersznik (*1726) 
  2. Anna Szersznik (*1736)
  3. Anna Szersznik (*1745)   

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sig. F IV 4, Metryki chrztów parafii rzymskokatolickiej we Frysztacie 1733-1771, k. 21v.

[2] Ibidem, sign. F IV 6, k. 44.

Kartoteka SBKC: WARLINGER Franciszek

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszek WARLINGER

 *1753 albo 1754 †14 I 1817 (Cieszyn)

Genealogia

Kupiec w Cieszynie. Burmistrz Cieszyna.

Handlowiec w firmie Dominika Salicego Contessy, ojczyma swojej żony – Józefy z domu Soldat. W 1782 r. kupił z żoną na licytacji dom na rynku w Cieszynie [Irena Kwaśny, Skąd ci Włosi? O renesansowej i nie tylko architekturze cieszyńskiego Rynku, Cieszyn 2023, s. 121].

Kartoteka SBKC: SZALSZA (SCHALSCHA) Józef

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Józef SZALSZA (SCHALSCHA)

 *18 III 1802 (Frysztat) †9 XI 1877 (Frysztat)

Genealogia

Burmistrz Frysztatu.

Działał w samorządzie przez 52 lata. Był burmistrzem Frysztatu w latach 1832–1850 i 1863–1867 (daty za „Gwiazdką Cieszyńską”).

Jego zasługą było wybrukowanie w 1834 r. rynku i przyległych ulic.

Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1866) [bez daty o odznaczeniu także: Jan Matula, Śląsk Cieszyński a wojna z Prusami w r. 1866, „Nasz Kalendarz Ewangelicki” 1937, s. 127]. 

Wspomnienie pośmiertne

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 46 z 17 XI 1877, s. 376.

Opracowania

Josef Bayer, Denkwürdigkeiten der Stadt Freistadt im Herzogthume Schlesien, Wien 1879, s. 106.

Barbara Grabiec (*1786)

BARBARA GRABIEC

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Pitrów nr 11 / no. 11 [1]

Data chrztu / Date of baptism: 2.08.1786 [1]

Ojciec / Father: Józef Grabiec [1]

Matka / Mother: Maria [1] = Maria Tekeli

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1][2]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Fr VI 1, k. 369v.

Baltazar Cinciała (†1707)

BALTAZAR CINCIAŁA

("Tintiala") 

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: ok. 1654 / ca. 1654 [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 22.05.1707 Wędrynia [1]

Wyznanie / Denomination: ewangelicko-augsburskie / Lutheran [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 13, k. 74.

Jakub Baczok (†1707)

JAKUB BACZOK

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 1618 [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 25.09.1707 Wędrynia [1]

Wyznanie / Denomination: ewangelicko-augsburskie / Lutheran [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 13, k. 74v.

Barbara Weronika Gembala (*1778)

BARBARA WERONIKA GEMBALA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Toszonowice [1]

Data chrztu / Date of baptism: 31.12.1778 [1]

Ojciec / Father: Paweł Gembala (†1785), "arendator" [1]

Matka / Mother: Maria [1]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sig. Fr VIII 1, k. 38.

Zuzanna Grabiec (†1758)

ZUZANNA GRABIEC

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: ok. 1723 /ca. 1723 Pitrów [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: Jan Grabiec [1]

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 21.11.1758 Grodziszcz [1]

Wyznanie / Denomination: ewangelicko-augsburskie / Lutheran [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ka VII 10, k. 78.

Szymon Heczko (†1707)

SZYMON HECZKO

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 1625 [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 22.04.1707 Bystrzyca [1]

Wyznanie / Denomination: ewangelicko-augsburskie / Lutheran [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 13, k. 74.

Jakub Wałach (†1723)

JAKUB WAŁACH

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 1653 [2]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 2.04.1723 Bystrzyca [2]

Wyznanie / Denomination: ewangelicko-augsburskie / Lutheran [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 13, k. 90v.

Rozyna Grabiec (*1788)

ROZYNA GRABIEC

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Pitrów nr 11 / no. 11 [1]

Data chrztu / Date of baptism: 28.09.1788 [1]

Ojciec / Father: Józef Grabiec [1]

Matka / Mother: Maria [1] = Maria Tekeli

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1][2]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Fr VI 1, k. 370.

Jerzy Szalsza

JERZY SZALSZA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 1767 [1]

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?
 
Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Zawód / Occupation: garncarz / potter [1][2]

Data ślubu / Date of marriage (1): ? 

Żona / Wife (1): Maria Spalek [2] 

Data ślubu / Date of marriage (2): 28.05.1827 [1]

Żona / Wife (2): Zuzanna, wdowa po Wawrzyńcu Kuczerze / widow after Wawrzyniec Kuczera [1]

Dzieci / Children

  1. Maria Szalsza (*1809)   
Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sig. F IV 16, k. 16.

[2] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sig. F IV 13, k. 1v.

Maria Szalsza

MARIA SZALSZA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 1807 [1]

Ojciec / Father: Wawrzyniec Szalsza [1]

Matka / Mother: ?
 
Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 17.10.1826 [1]

Mąż / Husband: Antoni Opolski [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sig. F IV 16, k. 15v.

Franciszek Żerdka (1868-1961)

FRANCISZEK ŻERDKA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 5.01.1868 Górki Wielkie [1] (błędna data / wrong date: 5.01.1862 [2])

Ojciec / Father: Franciszek Żerdka [1][2]

Matka / Mother: Zuzanna Sporysz [1][2]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 13.05.1961 [2]

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 17.10.1893 [1] 

Żona / Wife: Antonia Kunc (*1874) [1] 

Dzieci / Children

  1. Rudolf Franciszek Żerdka (*1894)

Przypisy / Footnotes

[1] Urząd Stanu Cywilnego w Ustroniu, Metryki ślubów parafii rzymskokatolickiej w Lipowcu 1890–1935, s. 49.

[2] Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 3, Cieszyn 1998, s. 279 (jako Franciszek Żertka).

Kartoteka SBKC: KARZEŁ (KARZEL) Rudolf

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Rudolf KARZEŁ (KARZEL)

 *23 III 1884 (Skoczów) †1946(?)

Nauczyciel, botanik. Nazista, członek NSDAP.

W 1908 r. uzyskał doktorat na Uniwersytecie Wiedeńskim „Młody doktor filozofii jest demonstratorem w botaniczno-filozoficznym zakładzie profesora Wiesëra. Wszystkie egzamina, począwszy od pierwszej klasy gimnazyalnej aż do ostatniego egzaminu na uniwersytecie, zdał z wyszczególnieniem. Wskutek tego, jak to jest starodawnym zwyczajem, otrzymał od Najjaśniejszego Pana złoty pierścień z początkowemi literami imienia cesarskiego” [„Przyjaciel Ludu”, nr 16 z 16 VIII 1908, s. 129].

Nauczyciel przedmiotów przyrodniczych w szkołach średnich. Pracował w Liceum dla Dziewcząt Morawskiej Ostrawie, dodatkowo w gimnazjum w Boguminie-Dworcu [„Jahresbericht des Kommunal-Reform-Realgymnasiums in Oderberg-Bahnhof” 1915/16].

W latach 1924–1942 dyrektor niemieckiego seminarium nauczycielskiego w Brnie [Markéta Rausová, Německé střední školy v Brně v letech 1918–1945, Praha 2008, praca dyplomowa napisana na Uniwersytecie Karola w Pradze, s. 35].

Członek NSDAP od 26 VI 1939 r. (nr legitymacji: 7060755) [National Archives, Record Group 242: National Archives Collection of Foreign Records Seized; Series: Records Relating to Membership in the Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP); A3340-MFKL: Number L0042, National Archives Identifier: 590294186].

Wg tradycji rodzinnej u schyłku II wojny światowej został wcielony Volkssturmu i zmarł w czeskiej niewoli.

Opracowania

Biographical Notes Upon Botanists, oprac. John Hendley Barnhart, t. 2, Boston 1965, s. 272.

Kartoteka SBKC: KRZYŻANOWSKI Erazm

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Erazm KRZYŻANOWSKI

 *? †?

Ksiądz rzymskokatolicki.

Proboszcz katolicki w Goleszowie w latach 1632–1640 [Urszula Juroszek, Historia Parafii Goleszowskiej w latach 1293–1901, [w:] 100 lat nowego Kościoła Parafialnego pw. Świętego Michała Archanioła w Goleszowie, Goleszów 2014, s. 38].

Kartoteka SBKC: ŻERDKA Franciszek

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszek ŻERDKA

 *5 I 1868 (Górki Wielkie) †13 V 1961 (Górki Wielkie)

Genealogia

Zagrodnik w Górkach Wielkich, pamiętnikarz, gawędziarz.

„W tych samych Górkach żyje naj­starszy pieśniarz beskidzki, który sam oblicza, że dochodzi mu sto lat – Franciszek Żerdka. Jest w tym starym człowieku wiele energii ży­ciowej. Pracuje stale jeszcze w polu. Jeszcze przed ro­kiem sam pokrywał sobie dach swej chałupy. Gdy szperacz terenowy, Jan Bro­da, przyszedł do niego w czasie, kiedy Żerdka siedział na dachu, ten nie tracąc czasu, wyśpiewał mu ze swej wysokości kilka pieśni staro­dawnych. «Nie ma czasu panoczku na śpiywanie, kiedy do cha­łupy ciecze» – tłumaczył się Żerdka. «Ale żebyście po dar­mo do mnie nie przyszli, to wom cosika zaśpiywóm»” [„Świat i Życie” 1955 nr 42].

Wspomnienia pośmiertne

„Głos Ziemi Cieszyńskiej”, nr 23 z 1961, s. 4. 

„Zwrot” 1961, nr 8, s. 15. 

Opracowania

Franciszek Żertka[!], Opowieści góreckiego stulatka, oprac. Jan Broda, Górki Wielkie 1995.

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 3, Cieszyn 1998, s. 279 [jako Franciszek Żertka].

Kartoteka SBKC: JENDRULEK Maria (imię zakonne: Marta)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Maria (imię zakonne: Marta) JENDRULEK

 *20 III 1827 (Cieszyn) †12 VIII 1906 (Cieszyn)

Genealogia

Elżbietanka. 

Przełożona zgromadzenia elżbietanek w Cieszynie w latach 1876–1896 [Mariusz Makowski, Marta Nowosielska, 250 lat Klasztoru Sióstr Elżbietanek w Cieszynie 1753–1903–2003, Wrocław 2003, s. 47].

Kartoteka SBKC: THIEL Maria (imię zakonne: Agnieszka)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Maria (imię zakonne: Agnieszka) THIEL

 *20 III 1827 (Nasławice, Dolny Śląsk) †?

Elżbietanka. 

Przełożona zgromadzenia elżbietanek w Cieszynie w latach 1905–1908 [Mariusz Makowski, Marta Nowosielska, 250 lat Klasztoru Sióstr Elżbietanek w Cieszynie 1753–1903–2003, Wrocław 2003, s. 47].

Kartoteka SBKC: GLOSS Franciszka (imię zakonne: Gabriela)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszka (imię zakonne: Gabriela) GLOSS

 *17 IX 1797 (Cieszyn) †?

Elżbietanka. 

Przełożona zgromadzenia elżbietanek w Cieszynie w latach 1845–1876 [Mariusz Makowski, Marta Nowosielska, 250 lat Klasztoru Sióstr Elżbietanek w Cieszynie 1753–1903–2003, Wrocław 2003, s. 47].

Kartoteka SBKC: ZIELEŹNIK Józef (Josef)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Józef (Josef) ZIELEŹNIK

 *1857 †?

Właściciel gruntu w Kamienicy.

Politycznie związany z Deutsch­nationalen Parteien in Ostschlesien. W styczniu 1919 r. niemiecki (nacjonalisty) kandydat w wyborach do Sejmu RP [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 3 z 10 I 1919, s. 3; „Teschner Zeitung”, nr 4 z 20 I 1919, s. 3]. (Wybory nie odbyły się z powodu czeskiego najazdu).

Maria Kincel (*1761)

MARIA KINCEL

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Puńców [1]

Data chrztu / Date of baptism: 25.11.1761 [1]

Ojciec / Father: Jakub Kincel ("Kintzl") [1]

Matka / Mother: Maria Wojnar [1]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Parafia rzymskokatolicka pw. św. Jerzego w Puńcowie, Metryki chrztów, t. 4, s. 182.

Jakub Kincel (*1764)

JAKUB KINCEL

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Puńców [1]

Data chrztu / Date of baptism: 24.07.1764 [1]

Ojciec / Father: Jakub Kincel ("Kintzl") [1]

Matka / Mother: Maria Wojnar [1]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Parafia rzymskokatolicka pw. św. Jerzego w Puńcowie, Metryki chrztów, t. 4, s. 198.

Franciszek Wojkowski (*1779)

FRANCISZEK WOJKOWSKI

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Szobiszowice nr 28 / no 28 [1]

Data chrztu / Date of baptism: 2.12.1779 [1]

Ojciec / Father: Józef Wojkowski, młynarz / miller [1]

Matka / Mother: Maria [1]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Data ślubu / Date of marriage: 25.11.1800 [1]

Żona / Wife: Anna Liberda [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Fr VI 1, k. 45.

Zuzanna Ściskała (*1761)

ZUZANNA ŚCISKAŁA

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Końska [1]

Data chrztu / Date of baptism: 21.04.1761 [1]

Ojciec / Father: Paweł Ściskała (†1784), katolik / Roman Catholic [1]

Matka / Mother: Zuzanna Myrdacz (†1786), ewangeliczka / Lutheran [1]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Parafia rzymskokatolicka pw. św. Jerzego w Puńcowie, Metryki chrztów, t. 4, s. 182.

Paweł Mach (*1780)

PAWEŁ MACH

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Pitrów [1]

Data chrztu / Date of baptism: 25.08.1780 [1]

Ojciec / Father: Jerzy Mach [1]

Matka / Mother: Weronika [1]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Fr VI 1, k. 49.

Zofia Turoń (†1729)

ZOFIA TUROŃ

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 1649 [2]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 11.10.1729 Wędrynia [2]

Wyznanie / Denomination: rzymskokatolickie / Roman Catholic [2]

Data ślubu / Date of marriage: 1685 [1]

Mąż / Husband: Maciej Mareczek  [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 19.

[2] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 13.

Jan Cieślar (†1712)

JAN CIEŚLAR

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 1619 [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 1.03.1712 Bystrzyca [1]

Wyznanie / Denomination: ewangelicko-augsburskie / Lutheran [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 13, k. 78v.

Marcin Wałach (†1723)

MARCIN WAŁACH

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: 1643 [1]

Data chrztu / Date of baptism: ?

Ojciec / Father: ?

Matka / Mother: ?

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: 25.05.1723 Bystrzyca [1]

Wyznanie / Denomination: ewangelicko-augsburskie / Lutheran [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 13, k. 90v.

Adam Matysek (*1711)

ADAM MATYSEK

Data i miejsce urodzenia / Date and place of birth: Śmiłowice [1]

Data chrztu / Date of baptism: 23.09.1711 [1]

Ojciec / Father: Jakub Matysek [1]

Matka / Mother: Anna [1]

Data i miejsce zgonu / Date and place of death: ?

Wyznanie / Denomination: ewangelicko-augsburskie / Lutheran [1]

Przypisy / Footnotes

[1] Biblioteka i Archiwum im. B.R. Tschammera w Cieszynie, Metryki chrztów, t. 1, s. 42.

Kartoteka SBKC: PIETROSZEK Jan

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jan PIETROSZEK

 *1739(?) †10 IV 1801 (Frelichów)

Wójt Frelichowa; jako taki poświadczony w 1788 r. [Zemský archiv v Opavě, Josefský katastr, inv. č. 933, sig. II/210].

Kartoteka SBKC: WOLF Karol (Karl)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Karol (Karol) WOLF

 *? †1895 (Bielsko)

Fabrykant.

Założyciel fabryki lnu w Bielsku [Bogusław Chorąży, Piotr Kenig, Zwiedzaj Bielsko-Białą. Trasy Turystyczne. Przewodnik, wyd. 2, Bielsko-Biała 2014, s. 69].

Należał do Towarzystwa Jedwabniczego Śląska Austriackiego [„Jahresbericht des Österreichisch-Schlesischen Seidenbau-Vereines” 14, 1872, s. 68].

Kartoteka SBKC: MAREK Franciszek

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszek MAREK

 *? †24 X 1875 (Sibica)

Wójt Sibicy.

W 1817 r. po śmierci ojca, Andrzeja Marka, wykupił wójtostwo w Sibicy [Zemský archiv v Opavě, Ústřední správa statků Knížecí komory těšínské,inv. č. 11442, sig. G 319, k. 7v].

Opracowania

Michael Morys-Twarowski, Dzieje rodu Tomanków ze Śląska Cieszyńskiego od XVII do początku XX wieku, Chorzów 2020, s. 72.

Kartoteka SBKC: MATULA Paweł

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Paweł MATULA

 *? †?

Krawiec w Cieszynie.

 Członek Czytelni Ludowej w Cieszynie od 1861 r., należał do niej jeszcze w 1868 r. [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 52 z 28 XII 1861, s. 354; „Sprawozdanie z czynności Czytelni Ludowej w Cieszynie” 1868].

Kartoteka SBKC: NIESŁANIK Paweł

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Paweł NIESŁANIK

 *? †?

Kolejarz w Jabłonkowie.

27 XII 1918 r. został wybrany przez aklamację w czwartej kurii, utworzonej na polecenie Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, członkiem wydziału gminnego Jabłonkowa [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 3 z 10 I 1919, s. 3].

czwartek, 10 września 2026

Kartoteka SBKC: ZIELINA Henryk

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Henryk ZIELINA

 *1873 †25 VII 1920 (Puńców)

Robotnik, polski działacz socjalistyczny i plebiscytowy.

„Kilka dni przed tragicznym wypadkiem puszczono po wsi pogróżki, że 3 członkowie komitetu pleb. między nimi śp. Zielina muszą być zamordowa­ni. W sobotę wieczór jeden z robotników ostrzegł osobiście śp. Zielinę, by nie spał w do­mu, ponieważ tej nocy ma czeska bojówka urządzić napad na Puńców. Śp. Zielina spędził noc na polu a nad ranem po godz. 1. wrócił do domu. Rano znaleziono śp. Zielinę na gumnie jego stodoły martwego z niewielką raną na głowie. Przyczyna śmierci niezbadana” („Dziennik Cieszyński”).

Wspomnienie pośmiertne

„Dziennik Cieszyński”, nr 172 z 3 VIII 1920, s. 4.

Kartoteka SBKC: ZMOŻEK Fryderyk

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Fryderyk ZMOŻEK

 *? †?

Wójt Hermanic i Nierodzimia; jako taki występuje w źródłach w 1723 r. [Ustroń 1305–2005, t. 1: 1305–1945, red. Idzi Panic, Ustroń 2005, s. 183].

Kartoteka SBKC: ZIPSER Karol Jan (Karl Johann)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Karol Jan (Karl Johann) ZIPSER

 *30 VII 1842 (Bielsko) †23 IV 1916

Pastor w Reichsheim (Sarnów, Galicja).

Od 1862 r. studiował na Fakultecie Teologii Ewangelickiej w Wiedniu [Michael Taufrath, Kurze Nachrichten über die k.k. evangelisch-theologische Fakultät in Wien, wyd. 2, Wien 1871, s. 52].

Kartoteka SBKC: ZIPSER Karol Edward (Karl Eduard)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Karol Edward (Karl Eduard) ZIPSER

 *1816 (Bielsko) †15 V 1908 (Cieszyn)

Genealogia

Nauczyciel szkoły ewangelickiej w Bielsku.

Od 1834 r. studiował na Fakultecie Teologii Ewangelickiej w Wiedniu [Michael Taufrath, Kurze Nachrichten über die k.k. evangelisch-theologische Fakultät in Wien, wyd. 2, Wien 1871, s. 52].

Opracowania

Piotr Kenig, Zipserowie nie tylko z Mikuszowic. Część 5. Familia Friedricha Adolfa. „Relacje – Interpretacje. Kwartalnik Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej”, nr 3 (23), wrzesień 2011, s. 29–30.

Kartoteka SBKC: ZWILLING Ignacy

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Ignacy ZWILLING

 *18 VII 1835 (Jabłonków) †15 IV 1909 (Jabłonków)

Genealogia

Właściciel domu w Jabłonkowie.

Należał do Towarzystwa Jedwabniczego Śląska Austriackiego [„Jahresbericht des Österreichisch-Schlesischen Seidenbau-Vereines” 14, 1872, s. 76].

Kartoteka SBKC: GAWEŁ Jacenty

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jacenty GAWEŁ

 *15 VIII 1825 (Kaszów, pow. krakowski) †17 I 1913 (Frydek)

Działacz socjalistyczny.

Żołnierz w armii austriackiej, później fiakr (dorożkarz) we Frydku. 

Należał do Czytelni Ludowej w Cieszynie [„Sprawozdanie z czynności Czytelni Ludowej w Cieszynie” 1868].

Wspomnienie pośmiertne 

„Robotnik Śląski”, nr 5 z 31 I 1913, s. 4.

Kartoteka SBKC: GÓRKIEWICZ Ferdynand

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Ferdynand GÓRKIEWICZ

 *1845 †3 VI 1872 (Cieszyn)

Naczelnik stacji kolejowej w Czadcy.

W 1868 r. „pisarz notarialny” w Cieszynie. Należał do Czytelni Ludowej w Cieszynie [„Sprawozdanie z czynności Czytelni Ludowej w Cieszynie” 1868].

„Był on dawniej czynnym dla Czytelni [Ludowej] jako [aktor] amator, lecz dziś już Czytelnia o nim podobno zapomniała” („Gwiazdka Cieszyńska”).

Wspomnienie pośmiertne

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 23 z 8 VI 1872, s. 186.

Kartoteka SBKC: GALOCZ Józef

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Józef GALOCZ

 *? †?

Działacz społeczny.

W 1907 r. wybrany członkiem zarządu (zastępcą skarbnika) koła Towarzystwa Szkoły Ludowej w Karwinie [„Głos Ludu Śląskiego”, nr 4 z 26 I 1907, s. 5].

29 XII 1918 r. został wybrany w czwartej kurii, utworzonej na polecenie Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, członkiem wydziału gminnego Karwiny [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 3 z 10 I 1919, s. 3].

Kartoteka SBKC: JONKISCH Antoni (Anton)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Antoni (Anton) JONKISCH

 *1841 †30 VI 1921 (Cieszyn)

Genealogia

Budowniczy w Cieszynie.

Wybrany w 1891 r. do wydziału miejskiego (rady miejskiej) w Cieszynie [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 46 z 14 XI 1891, s. 461].

Wspomnienia pośmiertne

„Dziennik Cieszyński”, nr 146 z 1 VII 1921, s. 4.

„Nowy Czas”, nr 26 z 10 VII 1921, s. 6.

Opracowania

Witold Iwanek, Słownik artystów na Śląsku Cieszyńskim, Bytom 1967, s. 26 (nr 51).

niedziela, 6 września 2026

Kartoteka SBKC: WOJNAR Jan

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jan WOJNAR

 *1764 †?

Nauczyciel.

W 1828 r. był nauczycielem w Międzyrzeczu; wg schematyzmu miał 64 lata i pracował w zawodzie od 42 lat [Marzena Bogus, Nauczyciele szkół ludowych Śląska Cieszyńskiego w XIX i na początku XX wieku. Uwarunkowania prawne i zawodowe, Czeski CieszynCzęstochowa 2013, s. 100, 101].

Kartoteka SBKC: MAMICA Jerzy

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jerzy MAMICA

 *ok. 1692 †15 XI 1732 (Wędrynia)

Wójt Wędryni.

Jako „iudex” odnotowany w metryce zgonu [Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 13, k. 100v].

Kartoteka SBKC: PODŻORSKI Paweł

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Paweł PODŻORSKI

 *4 X 1848 (Wisła) †7 VI 1928

Rolnik w Wiśle, działacz społeczny, nauczyciel pomocniczy. Członek Wydziału Gminnego Wisły w latach 18851915 i 19171922.

Opracowania

Danuta Szczypka, Bogactwo codzienności. Życie i działalność Andrzeja Podżorskiego (18861971), „Rocznik Wiślański” 14, 2022, s. 79.

sobota, 5 września 2026

Kartoteka SBKC: HUDZIEC Karol

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Karol HUDZIEC

 *1 I 1829 (Karwina) †17 II 1902 (Frysztat)

Ksiądz rzymskokatolicki. Proboszcz we Frysztacie. Generalny wikariusz austriackiej części diecezji wrocławskiej.

Opracowania

Józef Londzin, Historia Generalnego Wikariatu w Cieszynie, Cieszyn 1926, s. 62–65. 

Karl Walter Neumann, Hudietz Karl, [w:] Ostschlesische Porträts, red. Karl Walter Neumann, t. 2, Berlin 1996, s. 229–230.

Kartoteka SBKC: MIKLER Jerzy

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jerzy MIKLER

 *1 X 1808 (Jaworze) †?

Wójt Jaworza [„Handbuch für das Herzogthum Schlesien” 1856, s. 133].

Kartoteka SBKC: PILCH Paweł

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Paweł PILCH

 *? (Wisła) †1823 (Jaworze)

Nauczyciel w Jaworzu.

„Jak wynika ze sprawozdania z 1811 roku Pilch był niedbałym i słabym nauczycielem, który [...] w krótkim zdaniu nie mógł wskazać części mowy” (F.K. Szpok).

Opracowania 

Franciszek Karol Szpok, Z dziejów szkolnictwa w Jaworzu, cz. I: Szkoły publiczne wspólne„Echo Jaworza” 4, 1994, 32, s. 7.

piątek, 4 września 2026

Kartoteka SBKC: DYBOSKI (DYBKA) Antoni

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Antoni DYBOSKI (DYBKA)

 *5 VI 1853 (Racławice, ob. gmina Nisko) †23 II 1917 (Cieszyn)

Notariusz, polski działacz społeczny i narodowy. 

Opracowania

Franciszek Popiołek, Dyboski Antoni (1853–1917), notariusz, działacz narodowy, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 6, 1948, s. 33.

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993, s. 85–86.

Pasjonat społecznej służby, do druku podał T. Kopoczek, „Kalendarz Cieszyński” 2002, s. 225–226

Michael Morys-Twarowski, Rodzina Dyboskich na tle elit Śląska Cieszyńskiego, [w:] Roman Dyboski 1883–1945. Władysław Tarnawski 1885–1951, red. Aleksandra Suszyńska, Kraków 2018, s. 15–24.

Janusz Spyra, Pieniądz w służbie społeczeństwa. Towarzystwo Oszczędności i Zaliczek i inne polskie instytucje bankowości spółdzielczej na Śląsku Cieszyńskim. 150 lat Banku Spółdzielczego w Cieszynie 1873–2023, Cieszyn 2023, s. 190.

Kartoteka SBKC: NIEDOBA Jan

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jan NIEDOBA

 *30 III 1888 (Nawsie) †29 IV 1958

Weterynarz.

W czasie studiów wiceprezes polskiego studenckiego stowarzyszenia Znicz; w 1910 r. wybrany wiceprezesem [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 77 z 24 IX 1910, s. 3]. 

W 1913 r. uzyskał tytuł doktora medycyny weterynaryjnej na Uniwersytecie Wiedeńskim [„Poseł Ewangelicki”, nr 43 z 25 X 1913, s. 6].

W czasie I wojny światowej służył w wojsku austriackim; odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z Koroną na wstędze Medalu Waleczności z Mieczami [„Poseł Ewangelicki”, nr 24 z 16 VI 1917, s. 3].

Opracowania

Włodzimierz Gibasiewicz, O wolność Polski. Lekarze zwierząt, t. 1, Kraków 2021 [tam błędnie jakoby służył w wojsku pruskim].

Kartoteka SBKC: ANAPASCHANI Antoni (Anton)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Antoni (Anton) ANAPASCHANI

 rzekomo: *(Frydek) †1582

Leopold Szersznik, opierając się na informacjach Jana Kubiczka, podał, że Antoni Anapaschani urodził się we Frydku, był kanonikiem przy kościele św. Floriana w Krakowie i profesorem Akademii Krakowskiej [Leopold Scherschnik: Nachrichten von Schriftstellern und Künstlern aus dem Teschner Fürstenthum. Teschen 1810, s. 49].

Informację tę na podstawie Szersznika podają późniejsi historycy [Gottlieb Biermann, Geschichte der Stadt Teschen, wyd. 1, Teschen 1863, s. 286; Janusz Spyra, Historiografia, Historiografia a tożsamość regionalna w czasach nowożytnych (na przykładzie Śląska Cieszyńskiego w okresie od XVI do początku XX wieku), Częstochowa 2015, s. 37].

Przypuszczam, że taka postać nigdy nie istniała. Nie pojawia się w wydawnictwach źródłowych (Metryka czyli album Uniwersytetu Krakowskiego z lat 1509–1551, wyd. Antoni Gąsiorowski, Tomasz Jurek, Izabela Siekierska, współpraca Ryszard Grzesik, Warszawa 2010), ani w publikacjach, gdzie należałoby się spodziewać o nim wzmianek (Ludwik Łętowski, Katalog biskupów, prałatów i kanoników krakowskich, t. 4, Kraków 1853). 

Być może Kubiczek pomylił go z Antonim z Napachania (zm. 1562), kanonikiem przy kościele św. Floriana w Krakowie, rektorem Akademii Krakowskiej.

Kartoteka SBKC: BOCEK Adam

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Adam BOCEK

 *3 IX 1849 (Milików) †7 XII 1916 (Milików)

Rolnik w Milikowie, polski działacz społeczny i narodowy.

Wspomnienie pośmiertne

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 102 z 22 XII 1916, s. 6.

Opracowania

Michael Morys-Twarowski, Wójtowie na Śląsku Cieszyńskim 1864–1918. Studium prozopograficzne, t. 2, Kraków 2018, s. 307–308.

Kartoteka SBKC: BITTA Józef (Josef)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Józef (Josef) BITTA

 *21 X 1806 (Beneszów) †14/15 III 1885 (Cieszyn)

Genealogia

Ksiądz rzymskokatolicki.

26 VII 1835 r. otrzymał święcenia kapłańskie. 

Od 1849 (A. Peter) do 1871 r. był nauczycielem w gimnazjum katolickim w Cieszynie. 

Książęco-biskupi duchowny radca, asesor Generalnego Wikariatu, egzaminator prosynodalny, radca sądu kościelnego diecezjalnego. Ksiądz w konwencie elżbietanek. W testamencie zapisał swój majątek na cele charytatywne. 

Był odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z koroną (1865) [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 11 z 18 III 1865, s. 88]. 

Wspomnienie pośmiertne

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 12 z 21 III 1885, s. 126. 

Opracowania 

Anton Peter, Geschichte der Stadt Teschen, Teschen 1888, s. 166, 169.

Kartoteka SBKC: BRODA Adolf

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Adolf BRODA

 *18 I 1891 †23 V 1977

Zarządca w Ropicy. Znalazł się w komitecie organizującym zjazd Śląskiej Partii Ludowej, zaplanowany na 25 X 1919 r. w hotelu „Pod Jeleniem” w Cieszynie [„Republika” (Cieszyn), nr 25 z 22 X 1919, s. 4].

W okresie międzywojennym wójt Mnisztwa [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 35 z 5 V 1933, s. 4].

W 1926 r. sprzeciwiał się umieszczeniu w Mnisztwie tablicy z napisem „Na pamiątkę powstanie niepodległej Polski”. „Opiera się temu nasz przełożony gminy, p. Broda, który «jako Niemiec nie może tego zrobić i nie zrobi tego». Dla siebie niech sobie tam pan Broda jest, czem chce, ale jako bur­mistrz w Polsce nie może i nie śmie należeć do tych Niemców, którzy «zawsze jeszcze czeka­ją i mówią, że się to zmieni»” [„Poseł Ewangelicki”, nr z 8 z 20 II 1926, s. 4 – uwaga: na egzemplarzu w Książnicy Cieszyńskiej odręcznie poprawione numer i data na nr 7 z 13 II 1926].

Po II wojnie światowej używał imienia Aleksander (tak na nagrobku na cmentarzu w Cieszynie-Mnisztwie).

Kartoteka SBKC: CIEPLIK Franciszek

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszek CIEPLIK

 *? †XII 1863

Wójt Cierlicka.

Wspomnienie pośmiertne 

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 50 z 12 XII 1863, s. 400.

Kartoteka SBKC: BIEDRAWA Michał

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Michał BIEDRAWA

 *? †?

Wójt Trzycieża. 

W 1746 r. odkupił od ojca, Michała Biedrawy, grunt w Trzycieżu. Jako wójt Trzycieża poświadczony w księdze gruntowej latach 1757, 1760 i 1768 r. [Zemský archiv v Opavě, Ústřední správa statků Knížecí komory těšínské, inv. č. 16, k. 4v, 12].

Wg materiałów Jana Brody poświadczony jako wójt Trzycieża w latach 1765–1780 [Książnica Cieszyńska w Cieszynie, sygn. RS AKC. 115 – Jan Broda, Urzędy i rzemiosła b. Księstwa Cieszyńskiego].

Kartoteka SBKC: BEESS von CHROSTIN Karol (Karl)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Karol (Karl) BEESS von CHROSTIN

 *22 X 1817 (Końska) †21 II 1902 (Drezno)

Właściciel Końskiej i Nieborów. Poseł do Sejmu Krajowego w Opawie.

W 1871 r. darował grunt pod budowę (nowej) szkoły ewangelickiej w Końskiej [Kazimierz Jaworski, 220 lat szkolnictwa w Końskiej = 220 let školství v Konské, Trzyniec 2011, s. 35.

„(Telefon), ów wynalazek, o którym tyle pisały dzienniki swojego czasu, a który w dzi­siejszej swojej postaci okazał się jako jeszcze niesposobny do praktycznego użytku, znajduje się także na wystawie szląskiej w Cieszynie. Sporządził go baron Bees z Końskiego i ulepszył nieco, tak że muzykę można zapomocą tego wy­nalazku słyszeć rzeczywiście na 5 mil, przyło­żywszy rurki gutaperkowe do ucha” [„Nowy Czas”, nr 38 z 18 IX 1880, s. 301].

Wspomnienia pośmiertne

„Wiener Landwirtschaftliche Zeitung”, nr 18 z 1 III 1902, s. 150.

Opracowania

Hana Šústková, Biografický slovník poslanců Slezského zemského sněmu v Opavě 1861–1918, Ostrava
2006, s. 21.

Kazimierz Jaworski, Wojciech Grajewski, Szlachta w Końskiej, „Pamiętnik Cieszyński” 23, 2019, s. 136–137.

czwartek, 3 września 2026

Kartoteka SBKC: GOLASOWSKI Alojzy

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Alojzy GOLASOWSKI

 *1877 (Kaczyce) †14 II 1938 (Mysłowice)

Budowniczy, działacz społeczny. 

W grudniu 1918 r. jako reprezentant polskiej ludności został włączony w skład poszerzonego wydziału gminnego Frysztatu [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 2 z 7 I 1919, s. 2].

Opracowania

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 2, Cieszyn 1995, s. 60.

Zachl - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. ZACHL Teodor (Theodor) (1861–1918) 

Romani - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. ROMANI Gustaw (Gustav) (1838–1893)

Rosini - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. ROSINI Szymon (?–1690 albo później)

Wawrzyczny - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. WAWRZYCZNY Wawrzyniec (1789–?)

Fiksek - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. FIKSEK Franciszek (fl. 1790)

Grodziszcz - źródła / sources

NAZWA / NAME

  • polska / Polish: Grodziszcz, Grodziszcze
  • czeska / Czech: Hradiště
  • niemiecka / German: Grodischtz / Grodischt / Grodischcz

KSIĘGI METRYKALNE / PARISH REGISTERS

A. Katolicy / Roman Catholics

1) od 1679 / from 1679: Parafia rzymskokatolicka pw. św. Trójcy w Cierlicku

B. Ewangelicy / Lutherans

1) od 1709 / from 1709: Parafia ewangelicko-augsburska w Cieszynie

KSIĘGI GRUNTOWE / LAND REGISTRATION

1) 1793-1829: Zemský archiv v Opavě, Velkostatek Hradiště, inv. č. 1, sig. G 233.

URBARZE / URBARIUM

1) 1770: Zemský archiv v Opavě, Urbariální komise slezská, inv. č. 837, sign. 3/45.

OPRACOWANIA / SECONDARY SOURCES

 1) Z historii osady Grodziszcz, Głos Ludu nr 101 z 28 VIII 1947, s. 3 [w wersji zdigitalizowanej k. 103/152]

2) Władysław Milerski, Wędrówki nazewnicze (6). Grodziszcz, Zwrot 1991 [w wersji zdigitalizowanej k. 474/1008]

środa, 2 września 2026

Parafia Puńców – Śluby – Kojkowice 1880–1925

Metryki parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jerzego w Puńcowie – Śluby – Kojkowice (lata 1880–1925)

Miejsce przechowywania (2025): Urząd Stanu Cywilnego w Goleszowie.

s. 1 (1880–1887)


 

s. 2 (1891–1892)


 

s. 3 (1894–1903)



s. 4 (1906–1910)


 

s. 5 (1911–1916)


 

s. 6 (1916–1920)

s. 7 (1920–1922)


 

s. 8 (1923–1925)


 .

Kartoteka SBKC: BENDA Alfons

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Alfons Roman BENDA

 *2 VIII 1856 (Międzyrzecze Górne) †1916 (Wiedeń)

Genealogia

Nauczyciel w Wiedniu. Radny miasta Wiednia

Wspomnienie pośmiertne

„Die Neue Zeitung”, nr 295 z 24 X 1916, s. 5.

Kartoteka SBKC: BENDA Jan

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jan BENDA

 *1812 †?

Genealogia

Nauczyciel w Międzyrzeczu.

Członek Towarzystwa Jedwabniczego Śląska Austriackiego [„Jahresbericht des Österreichisch-Schlesischen Seidenbau-Vereines” 14, 1872, s. 79].

wtorek, 1 września 2026

Kartoteka SBKC: CYHAN Franciszek

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszek CYHAN

 *? †?

Kupiec w Jabłonkowie.

Należał do Związku Śląskich Katolików [„Sprawozdanie Związku Śląskich Katolików” 1889].

Składał się na Macierz Szkolną Księstwa Cieszyńskiego [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 33 z 1905, s. 226].

Kartoteka SBKC: CZECZOTKA Paweł

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Paweł CZECZOTKA

 *? †?

Chałupnik w Wielopolu.

Składał się na dom opieki (Betezda) w Ligotce Kameralnej [„Poseł Ewangelicki”, nr 50 z 14 XII 1918, s. 3].

Członek wydziału gminnego Wielopola [„Poseł Ewangelicki”, nr 37 z 20 IX 1919, s. 4].

Kartoteka SBKC: TOMICA Andrzej

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Andrzej TOMICA

 *1761(?) †17 VI 1811 (Rudnik)

Wójt Rudnika [Parafia rzymskokatolicka pw. św. Michała Archanioła w Kończycach Wielkich, Metryki zgonów 1779–1822, Rudnik, s. 26].

Kartoteka SBKC: GRANIA Karol

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Karol GRANIA

 *25 IV 1839 (Stanisłowice) †12 IX 1909

Genealogia

Nauczyciel, działacz społeczny.

Pracował w Istebnej. Członek Towarzystwa Jedwabniczego Śląska Austriackiego [„Jahresbericht des Österreichisch-Schlesischen Seidenbau-Vereines” 14, 1872, s. 76].

Opracowania

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993, s. 111–112.

Kartoteka SBKC: WERTFEIN Ignacy

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Ignacy Jakub WERTFEIN

 *22 VII 1836 †13 I 1894 (Jabłonków) 

Genealogia

Inspektor kolei państwowej. Burmistrz Jabłonkowa.

W 1871 r. składał się na „rannych Francuzów” [„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 5 z 4 II 1871, s. 40].

Wspomnienie pośmiertne

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 3 z 20 I 1894, s. 28.

Kartoteka SBKC: GABRYŚ Jerzy

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jerzy GABRYŚ

 *24 II 1840 (Końska) †1906

Pastor w Jarosławiu, później w Krakowie. Wydawca, muzykolog.

Od 1859 r. studiował na Fakultecie Teologicznym w Wiedniu [Michael Taufrath, Kurze Nachrichten über die k.k. evangelisch-theologische Fakultät in Wien, wyd. 2, Wien 1871, s. 29].

Opracowania

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 3, s. 73.

Kartoteka SBKC: ROSINI Szymon

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Szymon ROSINI

 *? †1690 albo później

Ksiądz rzymskokatolicki. Proboszcz w Zebrzydowicach.

Od 1666 r. prowadził księgi metrykalne. Nawrócił na katolicyzm 37 osób. Zmarł albo przeszedł na emeryturę w 1690 r.

Opracowania

Jan Górecki, Jerzy Hermais, Siedem wieków z Maryją. Z dziejów parafii Wniebowzięcia NMP w Zebrzydowicach, Zebrzydowice 2005, s. 95–96.

Kartoteka SBKC: REISS Wacław

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Wacław REISS

 *? (Cieszyn) †1663 (Chur, Szwajcaria)

Złotnik.

Opracowania

Walter Krause, Grundriss eines Lexikons bildender Künstler und Kunsthandwerker in Oberschlesien von den Anfängen bis zur Mitte des 19. Jahrhunderts, t. 2, Oppeln 1935, s. 80.

Witold Iwanek, Słownik artystów na Śląsku Cieszyńskim, Bytom 1967, s. 86 (nr 644). 

Irena Kwaśny, Skąd ci Włosi? O renesansowej i nie tylko architekturze cieszyńskiego Rynku, Cieszyn 2023, s. 159.

Skoczowski - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. FRYCZ vel SKOCZOWSKI Bartłomiej (?–1615/1623)

Bednarek - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. BEDNAREK Jan (1849–1925)

Domagalski - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. DOMAGALSKI Ignacy (1860–1928)

piątek, 28 sierpnia 2026

Kartoteka SBKC: MAREK Andrzej

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Andrzej MAREK

 *? †?

Wójt Sibicy.

W 1802 r. odkupił wraz z żoną Rozyną od Jan Kołdra wójtostwo w Sibicy [Zemský archiv v Opavě, Ústřední správa statků Knížecí komory těšínské,inv. č. 11442, sig. G 319, k. 5v].

sobota, 22 sierpnia 2026

Kartoteka SBKC: HECZKO (HETSCHKO) Alfred

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Alfred Seweryn HECZKO (HETSCHKO)

 *7 X 1854 (Stadło, Galicja) †9 I 1933 (Ligotka Kameralna)

Genealogia

Nauczyciel, entomolog.

„Tu u nas na Kotarzu odkrył prof. Heczko mro­wisko, w którem mrówki trzymają sobie niewolników. Ci mrówczy niewolnicy są mniejsi od swych mrówczych panów i są barwy czarnej, przez co zachodzi wiel­ka analogja z niewolnikami murzynami” („Ewangelik”).

Wspomnienie pośmiertne 

„Ewangelik” (Czeski Cieszyn), nr 4 z 21 I 1933, s. 3 [tam miejsce ur.: Gawłów]. 

Franz Heikertinger, Alfred Hetschko, „Wiener Entomologische Zeitung” 50, 1933, s. 2.

Opracowania

Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL), t. 2, Wien 1959, s. 306 [tam jako: Alfred Hetschko].

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 3, Cieszyn 1998, s. 96–97 [tam jako: Alfred Hetschko].

Kartoteka SBKC: DOMAGALSKI Ignacy

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Ignacy DOMAGALSKI

 *1860 (Płock) †1928 (Piastów)

Działacz spółdzielczy.

Opracowania

Stanisław Głąbiński, Domagalski Ignacy (1860–1928), spółdzielca, działacz narodowy, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 5, 1939–1946, s. 291–292.

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993, s. 81 [miejsce zgonu: Warszawa].

Janusz Spyra, Pieniądz w służbie społeczeństwa. Towarzystwo Oszczędności i Zaliczek i inne polskie instytucje bankowości spółdzielczej na Śląsku Cieszyńskim. 150 lat Banku Spółdzielczego w Cieszynie 1873–2023, Cieszyn 2023, s. 191–192 [miejsce zgonu: Piastów].

czwartek, 20 sierpnia 2026

Kartoteka SBKC: FRYCZ vel SKOCZOWSKI Bartłomiej

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Bartłomiej FRYCZ vel SKOCZOWSKI

 *? †między 1615 a 1623

Mieszczanin cieszyński, rajca miejski Cieszyna.

Opracowania

Wacław Gojniczek, Elity władzy w Cieszynie na przełomie XVI i XVII wieku, [w:] Samorządowość i elity władzy w Cieszynie na przestrzeni dziejów, red. Idzi Panic, Cieszyn 2002, s. 77 [tam jako Bartosz Skoczowski; data zgonu: ok. 1623].

Wacław Gojniczek, Przywilej księżnej cieszyńskiej Sydonii Katarzyny dla mieszczanina Bartłomieja Frycza vel Skoczowskiego, cieszyńskiego mytnego z 1591 roku, „Bielsko-Bialskie Studia Muzealne” 8, 2025, s. 147–156, zwł. 151–153.

Kartoteka SBKC: WENGLARZY Jakub

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jakub WENGLARZY

 *? †?

Chałupnik w Rudniku nr 21.

Jako wójt Rudnika poświadczony w 1835 i 1837 r. [Parafia rzymskokatolicka pw. św. Michała Archanioła w Kończycach Wielkich, Metryki chrztów 1807–1857, Rudnik, s. 93, 97].

Chilla - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. CHILLA Leo (1856–1923)

Choma - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. CHOMA Ludwik (1863–1916)

Ohrenstein - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. OHRENSTEIN Stanisław (1848?–1913)

Greis - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. GREIS Jakub (1781–1850)

Delorme - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. DELORME Karol (Karl) (?–1870)

Amon - genealogia

Kartoteka Słownika biograficznego Księstwa Cieszyńskiego

  1. AMON Józef (1744–po 1812)

Pruchna - źródła / sources

NAZWA / NAME

  • polska / Polish: Pruchna
  • czeska / Czech: Pruchná
  • niemiecka / German: Pruchna / (sporadycznie / occasionally) Pruchnau

KSIĘGI METRYKALNE / PARISH REGISTERS

A. Katolicy / Roman Catholics

1) Parafia rzymskokatolicka pw. św. Anny w Pruchnej.

B. Ewangelicy / Lutherans

1) 1709–: Parafia ewangelicko-augsburska w Cieszynie.

2) 1788–: Parafia ewangelicko-augsburska w Drogomyślu.

URBARZE / URBARIUM

1) 1770: Zemský archiv v Opavě, Urbariální komise slezská, Opava, inv.č. 866, sign. 4/3.

OPRACOWANIA NA TEMAT MIEJSCOWOŚCI / SECONDARY SOURCES

1) Wojciech Kiełkowski, Pruchna. Dzieje wioski od czasów najdawniejszych do 1945 roku, Pruchna 2022.

VARIA

  1. Uczniowie szkoły w Pruchnej (1888).

sobota, 15 sierpnia 2026

Drogomyśl - źródła / sources

NAZWA / NAME

  • polska / Polish: Drogomyśl
  • czeska / Czech: Drahomyšl
  • niemiecka / German: Drahomischl

KSIĘGI METRYKALNE / PARISH REGISTERS

A. Katolicy / Roman Catholics

1) Parafia rzymskokatolicka pw. św. Bartłomieja w Grodźcu.

2) 1785–: Parafia rzymskokatolicka w Ochabach.

B. Ewangelicy / Lutherans

1) 1709–: Parafia ewangelicko-augsburska w Cieszynie.

2) 1788–: Parafia ewangelicko-augsburska w Drogomyślu.

URBARZE / URBARIUM

1) 1770: Zemský archiv v Opavě, Urbariální komise slezská, Opava, inv.č. 864, sign. 4/3.

OPRACOWANIA NA TEMAT MIEJSCOWOŚCI / SECONDARY SOURCES

1) Jan Paweł Borowski, Dzieje Drogomyśla, cz. 1: Od zarania wsi do roku 1737, Drogomyśl–Strumień 2024.

2) Jan Jerzy Szeruda, Historia Drogomyśla w aspekcie przemian reformacyjnych, Drogomyśl 2006.

VARIA

1) Uczniowie szkoły w Drogomyślu (1888).

piątek, 14 sierpnia 2026

Uczniowie szkoły w Pruchnej (1888)

Uczniowie szkoły w Pruchnej w 1888 r.

Źródło: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej, Rada Szkolna Powiatowa w Bielsku, sygn. 110.

 


 


czwartek, 13 sierpnia 2026

Uczniowie szkoły w Drogomyślu (1888)

Uczniowie szkoły w Drogomyślu w 1888 r.

Źródło: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku-Białej, Rada Szkolna Powiatowa w Bielsku, sygn. 110.

 
 

 

 

Kartoteka SBKC: AMON Józef

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Józef AMON

 *1744 (Wiedeń) †po 1812

Złotnik, w 1812 r. pracował w Cieszynie.

Opracowania

Witold Iwanek, Słownik artystów na Śląsku Cieszyńskim, Bytom 1967, s. 75 (nr 520).

Kartoteka SBKC: CYMOREK Jerzy

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jerzy CYMOREK

 *4 IX 1867 (Karpętna) †2 III 1918 (Oldrzychowice)

Właściciel tartaku parowego w Oldrzychowicach.

„[W] wykonaniu ostatniej woli zapisał legat w wysokości 100 koron, od którego procenta przeznaczone sa na stypendyum dla biednego ucznia gimnazyum polskiego w Cieszynie” („Poseł Ewangelicki”).

Wspomnienia pośmiertne 

„Poseł Ewangelicki”, nr 10 z 9 III 1918, s. 3-4 [uwaga: na stronie tytułowej gazety błędnie 9 III 1919].

środa, 12 sierpnia 2026

Kartoteka SBKC: CYMOREK Jan

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jan CYMOREK

 *1853 †15 I 1923 (Cieszyn)

Restaurator w Cieszynie.

Wspomnienia pośmiertne 

„Nowy Czas”, nr 3 z 21 I 1923, s. 6.

wtorek, 11 sierpnia 2026

Kartoteka SBKC: ŁAMACZ Adam

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Adam ŁAMACZ

 *1704 †1 VII 1766 (Wędrynia)

W metryce zgonu określony jako „Miles Hispanus” (dosłownie: żołnierz hiszpański) [Zemský archiv v Opavě, Matriky, sign. Ja IX 21, k. 51v].

Kartoteka SBKC: MILERSKA Anna

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Anna MILERSKA

 *28 II 1677 (Nydek) †?

Córka Pawła Milerskiego i Jadwigi, odnotowana w księdze Locus Puerorum natorum in pago Nidek ab An. D. 1677.

Lektura tej księgi w 1940 r. dała początek onomastycznym zainteresowaniem Władysława Milerskiego. Sama księga jednak zaginęła. W 1979 r. Władysław Milerski szukał jej bez skutku: nie było jej ani w parafii wędryńskiej, ani w opawskim archiwum.

Opracowania

Władysław Milerski, Dokument o Pawle z Milerza, „Kalendarz Śląski” 1988, s. 75.

poniedziałek, 10 sierpnia 2026

Kartoteka SBKC: CHILLA Leo

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Leo CHILLA

 *13 VI 1856 (Cieszyn) †27 VIII 1923 (Wiedeń)

Architekt, nauczyciel.

Wspomnienia pośmiertne

„Reichspost”, nr 238 z 30 VIII 1923, s. 4. 

„Wiener Zeitung”, nr 198 z 30 VIII 1923, s. 3.

Opracowania 

Ostschlesische Porträts, red. Karl Walter Neumann, t. 1, Berlin 1991, s. 122.

Kartoteka SBKC: BOHUCKI Maciej

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Maciej BOHUCKI

 *? †?

Wójt Końskiej.

Jako wójt Końskiej poświadczony w 1788 r. [Zemský archiv v Opavě, Josefský katastr, inv. č. 738, sig. II/107].

czwartek, 6 sierpnia 2026

Kartoteka SBKC: STANIOSZEK Franciszek

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszek STANIOSZEK

 *1815 albo 1816 †25 IV 1876 (Dziećmorowice)

Właściciel gruntu w Dziećmorowicach, działacz społeczny.

Był delegatem Towarzystwa Naukowej Pomocy Księstwa Cieszyńskiego.

Wspomnienie pośmiertne

„Gwiazdka Cieszyńska”, nr 19 z 6 V 1876, s. 154.

Kartoteka SBKC: FRIEDMAN (z domu MARSZAŁEK) Maria

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Maria (z domu MARSZAŁEK) FRIEDMAN

 *1882 (Jabłonków) †1955

Tkaczka w Jabłonkowie.

Jej opowieści jako jednej z ostatnich tkaczek jabłonkowskich spisał Karol Piegza [O jabłonkowskich tkaczach, „Zwrot” 9, 1957, nr 7–8, s. 22].

Kartoteka SBKC: BRZUSKA Eugeniusz

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Eugeniusz BRZUSKA

 *7 III 1885 (Rychwałd) †8 X 1938 (Ogrodzona)

Ksiądz rzymskokatolicki, polski działacz polityczny i społeczny.

„Niespełna rok później, kiedy rozgorzała II wojna światowa, grobem ks. Eugeniusz Brzuski interesowały się władze niemieckie, upewniając się, czy figurujący na ich listach wśród przeznaczonych do likwidacji działaczy narodowych ks. Eugeniusz Brzuska naprawdę już nie żyje” [Władysław Szweda, Z dziejów Ogrodzonej, Ogrodzona 2008, s. 147].

Opracowania

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993, s. 48–49. 

Władysław Szweda, Z dziejów Ogrodzonej, Ogrodzona 2008, s. 142–147.

Kartoteka SBKC: MACURA Adam

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Adam MACURA

 *22 VIII 1848 (Dzięgielów) †20 I 1913

Genealogia

Nauczyciel.

Ukończył szkołę ludową w Puńcowie, później uczył się w gimnazjum ewangelickim w Cieszynie i tamtejszym seminarium nauczycielskim, które ukończył w 1867 r. W czasie wakacji dorabiał jako poganiacz wołów. Nie chcąc przyjąć posady młodszego nauczyciela w Kowalach, zatrudnił się w kancelarii Kluckiego. W 1868 r. został młodszym nauczycielem w Ustroniu Polanie. Dwa lata później został nauczycielem w szkole ewangelickiej w Końskiej. Pracował tam do przejścia na emeryturę w 1907 r. Jego zasługą przeprowadzenie połączenia szkół katolickiej i ewangelickiej, budowa nowej szkoły w 1903 r. i lokalizacja mosty nad Olzą (lobbowano za lokalizacją bliżej Trzyńca). Prezbiter zboru w Cieszynie.

Kiedy pracował w Końskiej, „to go często można było zobaczyć przy ławie w Końskiej, jak czytając gazetę i paląc fajkę, pasał gęsi” („Poseł Ewangelicki”).

Pierwszy redaktor „Posła Ewangelickiego”.

Został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Cieszynie.

Wspomnienia pośmiertne

„Poseł Ewangelicki”, nr 4 z 25 I 1913, s. 1–2, 5.

Opracowania

Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 2, Cieszyn 1995, s. 130.

Kartoteka SBKC: ŚNIEGOŃ Emil

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Emil ŚNIEGOŃ

 *26 I 1852 (Wisła) †1879

Genealogia

Nauczyciel. 

W czasie nauki w gimnazjum należał do polskiego stowarzyszenia „Wzajemność” [Jan Galicz, Księga pamiątkowa ku uczczeniu 40 rocznicy założenia Stowarzyszenia „Jedność” w Cieszynie 1886–1926, Cieszyn 1926, s. 157].

W 1869 r. towarzyszył w wycieczce etnograficznej Lucjanowi Malinowskiemu:

„Na Szląsku Austryackiém ogół ludności, kto wie, czy nie jest jeszcze zamożniejszy od Górno-Szlązaków. Między Dolanami spo­tkać można nawet pewien zbytek, dowodzący, iż przywykli do ży­cia wygodnego i przyjemnego. Tak naprzykład, podczas jednej z pieszych wycieczek, spotkałem porządny powóz na resorach, za­przężony dobremi końmi, powożony przez parobka w zwykłym szląskim kaftaniku niebieskim (kamuzola). W głębi siedział poważny, już w wieku, siodłak w płaszczu granatowym , obok niego matrona w stroju ludowym, siedzenie na przodzie zajmował syn i córka, również 'w ubiorach szląskich. Miły to, a niezwykły był dla mnie widok! Pierwszy raz w życiu oglądałem chłopka polskiego w po­wozie! Pan Emil Śniegoń, wiślanin, podówczas uczeń gimnazyum w Cieszynie, który mi towarzyszył właśnie w owéj wycieczce, za­pewniał mnie, że nie jest to rzecz wyjątkowa, że wielu gazdów trzyma powozy dla własnej wygody” [Zarysy życia ludowego na Szląsku, „Ateneum” 1877, s. 102].

Wspomnienie pośmiertne

„Freie Pädagogische Blätter” 1879, s. 770–771.

Kartoteka SBKC: GABRYŚ Jan

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jan GABRYŚ

 *1839 (Iłownica) †?

Nauczyciel.

Pierwszy nauczyciel w Łyżbicach od 1861 do 1886 r.

Należał do Towarzystwa Jedwabniczego Śląska Austriackiego [„Jahresbericht des Österreichisch-Schlesischen Seidenbau-Vereines” 14, 1872, s. 98].

Opracowania

Tadeusz Gojniczek, Szkoła ludowa w Łyżbicach, „Zwrot” 1995, nr 4, s. 28.

Kartoteka SBKC: FOLWARCZNY Łukasz

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Łukasz FOLWARCZNY

 *(Żuków?) †po 1644

Wójt Oldrzychowic.

19 IV 1636 r. wykupił wójtostwo w Oldrzychowicach, sprzedał je w 1644 r. [Zemský archiv v Opavě, Ústřední správa statků Knížecí komory těšínské, inv. č. 13, k. 3v–4].

Kartoteka SBKC: FOLWARCZNY Jan

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Jan FOLWARCZNY

 *1863 †1951 (Kaczyce)

Właściciel dóbr w Kończycach Małych.

Opracowania

Mariusz Makowski, Zamki nad Piotrówką. Kończyce Małe i Zebrzydowice, Zebrzydowice – Cieszyn 2000, s. 18–19.

Kartoteka SBKC: DENEMARK Franciszek

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Franciszek DENEMARK

 *3 X 1848 (Końska) †?

Genealogia

Stolarz.

„Ogrodnik” w Końskiej. Członek Czytelni Ludowej w Cieszynie [„Sprawozdanie z czynności Czytelni Ludowej w Cieszynie” 1868].

Kartoteka SBKC: DELORME Karol (Karl)

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Karol (Karl) DELORME

 *? (Bielsko) †1870

Pastor.

Od 1830 r. studiował na Fakultecie Teologicznym w Wiedniu [Michael Taufrath, Kurze Nachrichten über die k.k. evangelisch-theologische Fakultät in Wien, wyd. 2, Wien 1871, s. 27].

Pastor w Hillersdorfie (Holčovice) [„Zwiastun Ewangeliczny”, nr 5 z 31 V 1870, s. 120].

Kartoteka SBKC: RYBKA Paweł

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Paweł RYBKA

 *ok. 1815 †15 VIII 1896 (Trzycież)

Zagrodnik i wybielacz płótna w Trzycieżu. Wójt Trzycieża.

Członek Towarzystwa Jedwabniczego Śląska Austriackiego [„Jahresbericht des Österreichisch-Schlesischen Seidenbau-Vereines” 9, 1867, s. 45].

Opracowania

Michael Morys-Twarowski, Wójtowie na Śląsku Cieszyńskim 1864–1918. Studium prozopograficzne, t. 3, Kraków 2018, s. 277–279.

Kartoteka SBKC: REISS Łukasz

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Łukasz REISS

 *? †ok. 1587

Mieszczanin cieszyński, mistrz cechu piekarskiego. W 1565 r. kupił dom na cieszyńskim rynku, posiadał także słodownię

Opracowania

Wacław Gojniczek, Elity władzy w Cieszynie na przełomie XVI i XVII wieku, [w:] Samorządowość i elity władzy w Cieszynie na przestrzeni dziejów, red. Idzi Panic, Cieszyn 2002, s. 77.

Irena Kwaśny, Skąd ci Włosi? O renesansowej i nie tylko architekturze cieszyńskiego Rynku, Cieszyn 2023, s. 158.

Kartoteka SBKC: URYGA Michał

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Michał URYGA

 *24 IX 1868 (Jurków, Galicja) †25 VI 1931 (Pietwałd)

Genealogia

Sklepikarz, działacz społeczny. 

Wyemigrował z Galicji do Księstwa Cieszyńskiego. Zamieszkał w Pietwałdzie; w księgach metrykalnych jest określany jako sklepikarz. Był aktywnym członkiem Czytelni Polskiej w Pietwałdzie. W 1902 r. zorganizował składkę na szkołę polską w Michałkowicach. W 1904 r. nie przyjął wyboru do wydziału czytelni [„Głos Ludu Śląskiego”, nr 46 z 15 XI 1902, s. 3; nr 6 z 6 II 1904, s. 4].

Kartoteka SBKC: UHLIG Emil

Słownik biograficzny Księstwa Cieszyńskiego [kartoteka]

Emil UHLIG

 *16 IV 1848 (Frydek?) †1888 (Skoczów)

Genealogia 

Adwokat.

Uczył się w gimnazjum ewangelickim w Cieszynie, gdzie w 1866 zdał maturę z wyróżnieniem [„Programm des k. k. evangelischen Gymnasiums in Teschen” 1867, s. 34].

Wspomnienie pośmiertne

„Nowy Czas”, nr 24 z 16 XII 1888, s. 187.