Ustroń - źródła / sources

NAZWA / NAME

German: Ustron

A. Katolicy / Roman Catholics

1) 1680-1784: Parafia rzymskokatolicka pw. św. Michała Archanioła w Goleszowie

2) od 1784 / from 1784: Parafia rzymskokatolicka pw. św. Klemensa w Ustroniu

B. Ewangelicy / Lutherans

1) 1709-1783: Parafia ewangelicko-augsburska w Cieszynie

2) od 1783 / from 1783: Parafia ewangelicko-augsburska w Ustroniu
 
KSIĘGI GRUNTOWE / LAND REGISTRATION

1) 1647-1717: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 2363.

2) 1714-1850: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 1942/47, Registra Dziedziny Ustronia.

3) 1738-1850: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 1942/48, Registra Dziedziny Dolniho Ustronia.

4) 1776-1850: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 1942/49, Grundbuch des Spitals u. des Vorwarkes Ober- und Nieder Ustron.

5) 1818-1850: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 1942/50, [Księga gruntowa gminy Ustroń]. Tom I.

6) 1834-1850: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 1942/51, [Księga gruntowa gminy Ustroń]. Tom II.

7) 1805-1850: Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Komora Cieszyńska, sygn. 1942/52, [Księga gruntowa gminy Ustroń]. Tom III.

OPRACOWANIA NA TEMAT MIEJSCOWOŚCI / SECONDARY SOURCES

1) Ustroń 1305-2005, t. 1 (1305-1945), ed. Idzi Panic, Ustroń 2005.

Księgi metrykalne (16): Parafia rzymskokatolicka pw. św. Klemensa w Ustroniu

PARAFIA
Parafia w Ustroniu ma średniowieczny rodowód. W czasie reformacji kościół został przejęty przez protestantów, w 1654 roku odebrano go luteranom i przekazano katolikom.

Samodzielna parafia powstała w 1785 roku. Wcześniej cały teren parafii ustrońskiej należał do parafii pw. św. Michała Archanioła w Goleszowie.

ZASIĘG TERYTORIALNY
Parafia obejmowała następujące miejscowości: Ustroń, Hermanice i Wisła (z Tokarnią).

Uwaga: miejscowości znajdujące się dzisiaj w granicach miasta Ustronia, Lipowiec i Nierodzim, nie wchodziły w skład parafii św. Klemensa w Ustroniu. Lipowiec był siedzibą samodzielnej parafii, Nierodzim należał do parafii pw. śś. Piotra i Pawła w Skoczowie.

KSIĘGI METRYKALNE
Księgi metrykalne prowadzono od 1785 roku. Metryki od ok. 1889 roku są przechowywane w Urzędzie Stanu Cywilnego w Ustroniu.

Księgi są indeksowane; indeksy prowadzono osobno dla poszczególnych miejscowości. Niewielka część indeksów jest niekompletna.

Część metryk jest zindeksowana w serwisie Geneteka. Dołożyłem do tego pewną cegiełkę. Dla serwisu Geneteka zindeksowałem poniższe metryki z Ustronia:

• chrzty - cała parafia - 1785-1786
  
• chrzty - Hermanice - 1806-1857
• chrzty - Ustroń - 1820 
• chrzty - Wisła - IX 1787-1788 
• śluby - cała parafia - 1785-1787
• śluby - Ustroń - 1788-1797, 1809-1810 i 1840-1846
• śluby - Wisła - 1787-1797 i 1806-1810
• śluby - Hermanice i Tokarnia 1787-1859 
• zgony - Ustroń - 1831-1832 

WSKAZÓWKI BIBLIOGRAFICZNE DOTYCZĄCE HISTORII PARAFII
1. 550 lat parafii pod wezwaniem świętego Klemensa papieża i męczennika w Ustroniu, red. Idzi Panic, Cieszyn 1997.
2. Ustroń 1305-2005, t. 1: 1305-1945, red. Idzi Panic, Ustroń 2005.

Księgi metrykalne (13): Parafia ewangelicko-augsburska w Ustroniu

PARAFIA
Parafia ewangelicko-augsburska w Ustroniu powstała w 1783 r. Wcześniej jej teren należał do parafii ewangelicko-augsburskiej w Cieszynie.

ZASIĘG TERYTORIALNY
Parafia obejmowała Ustroń, a także następujące miejscowości: Bładnice Dolne, Bładnice Górne, Brenna, Górki Małe, Górki Wielkie, Hermanice, Lipowiec i Nierodzim.

Do 1864 r. do parafii należały też Harbutowice, Międzyświeć i Wilamowice - później weszły w skład nowej parafii ewangelicko-augsburskiej w Skoczowie.

Sporna była przynależność Cisownicy (Wielkiej i Małej). Spór toczył się między parafiami ewangelicko-augsburskimi w Goleszowie i Ustroniu. Ostatecznie w 1839 r. zdecydowano, że Cisownica będzie należała do parafii ewangelicko-augsburskiej w Ustroniu.

KSIĘGI METRYKALNE
W archiwum parafialnym zachowały się księgi chrztów z lat 1833-1888, ślubów z lat 1833-1890 i zgonów z lat 1833-1897. Późniejsze, z przełomu XIX i XX w., znajdują się w Urzędzie Stanu Cywilnego w Ustroniu.

Nie jest mi znane miejsce przechowywania ksiąg sprzed 1833 r. Jako źródło genealogiczne można wykorzystać w tym przypadku metryki parafii rzymskokatolickich, gdzie do 1848 r. notowano również protestantów. Miejscowości, wchodzące wówczas w skład parafii ewangelicko-augsburskiej w Ustroniu, należały do parafii rzymskokatolickich w Brennej, Lipowcu, Skoczowie i Ustroniu.

WSKAZÓWKI BIBLIOGRAFICZNE DOTYCZĄCE HISTORII PARAFII
1. Henryk Czembor, Parafia Ewangelicko-Augsburska w Ustroniu 1783-2003, Cieszyn - Ustroń 2003.